Starszy strażnik Straży Więziennej
24 września 1901 – 17 lutego 1945
Urodzony: Witkowo-Wieś k. Gniezna
Zmarły: Hamburg, Niemcy
Pochowany: Cmentarz Hamburg–Ohlsdorf
Polska Kwatera Wojenna
Bp.74 Rh.52 No.03
Kategoria: Więzień KL / żołnierz AK
Krzyż Walecznych Medal za Wojnę 1918–1921 Medal X-lecia Niepodległości Złota Odznaka 2022 (pośmiertnie)
Młodość i służba wojskowa
W latach 1907–1913 uczęszczał do Szkoły Katolickiej w Witkowie. Jego brat Ignacy zginął podczas I wojny światowej we Francji, a pozostali bracia — Wojciech, Piotr i Wacław — brali udział w Powstaniu Wielkopolskim 1918–1919.
28 czerwca 1919 roku Michał Jagodziński powołany został do Wojska Polskiego. Służył w 7. kompanii 59. Pułku Piechoty w Inowrocławiu i w ramach tej formacji uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej.
Za udział w walkach pod Izabelinem 24 września 1920 roku, a w szczególności za bohaterską postawę na placu boju, decyzją dowódcy 15. Dywizji Piechoty Wielkopolskiej gen. Władysława Junga odznaczony został Krzyżem Walecznych.
Wyróżniono go także Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 oraz Medalem X-lecia Odzyskania Niepodległości.
Straż Więzienna
W 1923 roku zwolniony z wojska, a rok później rozpoczął służbę jako funkcjonariusz Straży Więziennej — najpierw w więzieniu w Łucku, a następnie w Więzieniu Karnym przy ulicy Rakowieckiej 37 na Mokotowie w Warszawie. Za nienaganną służbę w 1928 roku wyróżniony został Odznaką Pamiątkową X-lecia Straży Służby Więziennej.
Konspiracja i Armia Krajowa
Po zajęciu Polski przez Niemcy w 1939 roku Michał Jagodziński prowadził działalność konspiracyjną — tajną łączność z uwięzionymi oraz przekazywanie do AK list aktualnie osadzonych. Trwało to do wybuchu Powstania Warszawskiego.
Kontekst historyczny Za działalność konspiracyjną do obozów koncentracyjnych trafiło ponad 200 funkcjonariuszy Straży Więziennej II RP. Wysyłano ich najczęściej do Auschwitz, Majdanka, Dachau, Mauthausen-Gusen i Ravensbrück. Pod okupacją życie straciło co najmniej 200 funkcjonariuszy SW.
Aresztowanie i obozy
9 września 1944 roku, podczas likwidacji mokotowskiego więzienia, Michał Jagodziński został aresztowany i osadzony w obozie przejściowym Dulag 121 w Pruszkowie. Następnie trafił do KL Stutthof (nr więźnia 92778), skąd przetransportowano go do KL Neuengamme (nr więźnia 60210).
Był w grupie pięciuset więźniów podobozu Außenlager Hamburg-Hammerbrook. Kommando wykorzystywane było do usuwania zniszczeń po alianckich nalotach na Hamburg oraz rozbrajania niewybuchów.
Michał Jagodziński zginął 17 lutego 1945 roku podczas oczyszczania miasta z niewypałów. Miał 43 lata.
Pośmiertne odznaczenie
1 lipca 2022 roku Michał Jagodziński uhonorowany został pośmiertnie Złotą Odznaką Za Zasługi w Pracy Penitencjarnej. Jego imię zostało wyryte na tablicy pamiątkowej w Polskiej Kwaterze Wojennej na Cmentarzu Hamburg–Ohlsdorf. Tablicę odsłonięto 1 września 2022 roku.
Nadesłane 19 lutego 2025 roku przez Pana Romana z Polskiego Stowarzyszenia Historycznego. Zdjęcie: archiwum prywatne.
Dane osoby
Imię i nazwisko: Michał Jagodziński
Stopień: Starszy strażnik SW
Data urodzenia: 24 września 1901
Miejsce urodzenia: Witkowo-Wieś k. Gniezna
Data śmierci: 17 lutego 1945
Miejsce śmierci: Hamburg, Niemcy
Pochowany: Hamburg–Ohlsdorf
Bp.74 Rh.52 No.03
Wiek: 43 lata
Obozy
Dulag 121: Pruszków
KL Stutthof: Nr więźnia 92778
KL Neuengamme: Nr więźnia 60210
Podobóz: Hamburg-Hammerbrook
Odznaczenia
1921: Krzyż Walecznych
1921: Medal za Wojnę 1918–1921
1928: Odznaka X-lecia SW
2022: Złota Odznaka (pośmiertnie)
Źródło
Nadesłał: Pan Roman, Polskie Stowarzyszenie Historyczne
Data: 19 lutego 2025